OM zet hoog in op Damschreeuwer [kloot doet recht]

Door Leendert Kloot op 19/05/2010

De man die bekend staat als de Damschreeuwer kan voorlopig de Dam niet bezoeken. De rechtbank heeft zijn voorarrest met 3 maanden verlengd. Het OM doet er alles aan hem zo lang mogelijk achter de tralies te krijgen.

Het was schrikken op 4 mei. Aan het einde van de twee minuten stilte - in de laatste seconden - klinkt een harde schreeuw over de Dam ('Damschreeuwer'). Even gebeurt er niets, daarna waaiert de menigte vanaf één hoek van de Dam uiteen. Hekken vallen om, later zouden veel mensen dat gekletter verwarren voor schoten van een pistool. Mensen worden onder de voet gelopen, er vallen zo 63 gewonden. Sommige hebben lelijke verwondingen, zoals botbreuken. De koningin wordt in allerijl afgevoerd naar een veilige locatie. Massa's agenten en andere hulpdiensten rukken uit.

Eén man wordt in de kraag gevat. Een dakloze, verwarde man met een orthodox Joods uiterlijk (39 jr). Hij heeft diverse bijnamen op de 'Amsterdamse straat', waaronder Adam. Een bekende van politie met een omvangrijk strafblad. Daarop staan incidenten als het gebruik van drugs. De Damschreeuwer maakt op 4 mei geen schijn van kans, uit alle hoeken komen agenten aangesneld om hem tegen de grond te werken en af te voeren.

Aanvankelijk was de enige mogelijkheid om de man 'op te bergen' een simpele overtreding van de dan geldende Algemene Plaatselijke Verordening (APV), die toeziet op een ordentelijk verloop van de dodenherdenking op de Dam. Dat levert niet veel op: een nachtje in de cel, een korte ondervraging en wellicht een boete. Dat zou pijnlijk zijn voor een incident waar 63 mensen gewond raken. Het OM opende het Wetboek van Strafrecht en zocht net zolang naar een misdrijf waarmee Adam langer achter de tralies gezet kon worden.

Dat werd zwaar lichamelijk letsel door schuld. Daar is zeker iets voor te zeggen. Zijn schreeuw was het begin van een kettingreactie. Mensen raakten in paniek, hekken vielen om en in die chaos raakten mensen gewond. Ook heeft het OM een oud artikel afgestoft: feitelijke aanranding van de koningin en de kroonprins en diens echtgenote. Een artikel dat al decennia niet of nauwelijks is gebruikt. Maar een fors delict is het zeker: er staat 7,5 jaar gevangenisstraf maximaal op. Hoewel de kans zeer klein is dat de man hiervoor veroordeeld kan worden door de rechtbank.

De Damschreeuwers jonge advocaat Mariëlle van Essen voert een felle verdediging namens haar cliënt. Zij riep verontwaardiging op toen zij klaagde dat de privacy van haar cliënt geschonden was, bijvoorbeeld tijdens de persconferentie net na het incident. Nu roept zij getuigen op om zich bij haar te melden. Advocaat Van Essen wil namelijk bewijzen dat niet zozeer de schreeuw van haar cliënt, maar iets anders tot de paniek en daarmee tot de gewonden heeft geleid. Bijvoorbeeld de omvallende hekken. Goed, die omvallende hekken waren indirect het gevolg van de schreeuw, maar het verschil is dat de paniek dan niet direct door de schreeuw kwam. Mensen renden niet weg omdat zij een schreeuw hoorde.

De rechtbank Amsterdam heeft intussen besloten dat verdachte de komende 90 dagen nog in voorarrest blijft, in afwachting van de behandeling van de strafzaak. De rechter is bang dat hij niet te traceren is tegen die tijd, omdat hij geen vaste woon- of verblijfplaats heeft. Ook is hij al meermalen veroordeeld door de strafrechter. Het gevaar voor recidive (herhaling) is groot, hoewel het nog bijna een jaar wachten is tot de volgende 4 mei.

Wanneer zijn zaak inhoudelijk wordt behandeld, is nog niet bekend.