Paars Plus mislukt, hoe nu verder?

Door Pim van den Dool op 20/07/2010

De fractievoorzitters van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks lieten vanavond weten dat het formeren van een paarspluskabinet mislukt is. Hoe het nu verder moet met de formatie is onduidelijk.

Dat de vier genoemde partijen er niet in zijn geslaagd om een kabinet te vormen komt vooral door de hemelsbrede verschillen tussen de grote twee, de VVD en de PvdA. De onderhandelingen voor Paars Plus liepen uiteindelijk stuk op de vraag hoeveel er de komende jaren bezuinigd moet gaan worden. De VVD wil minimaal 18 miljard ombuigen en keert zich tegelijkertijd tegen het hervormen van de hypotheekrenteaftrek en het invoeren van een kilometerheffing. Dat bleek voor de drie linksere partijen aan tafel geen begaanbare weg, hoewel alle fractievoorzitters vanavond weigerden een schuldige voor het mislukken van Paars Plus aan te wijzen. De verschillen zijn simpelweg te groot gebleken.

Middenkabinet...
De vraag die direct opdoemt is welke coalitiemogelijkheid nu onderzocht moet gaan worden. VVD-leider Rutte lijkt nu te willen gaan voor VVD-CDA-PvdA, hoewel PvdA-voorman Cohen benadrukte dat VVD en PvdA dan dezelfde grote kloof moeten overbruggen. Hij achtte de kans op een 'middenkabinet' nog altijd heel gering en liet tijdens zijn persconferentie overduidelijk merken er ook weinig trek in te hebben. Voor PVV-leider Geert Wilders is heel duidelijk wat er nu moet gebeuren. Hij zei vanavond in Netwerk dat hij bereid is om direct van zijn vakantieadres terug te komen om opnieuw te gaan praten over een VVD-PVV-CDA-combinatie. Grote vraag is of de christen-democraten daar inmiddels over willen onderhandelen.

...of toch weer over rechts?
Die vraag zal een nieuwe informateur de komende dagen gaan beantwoorden. Paars Plus-informateurs Rosenthal en Wallage werken momenteel aan hun eindverslag. De verwachting is dat koningin Beatrix de nieuw aan te stellen informateur vraagt om toch te kijken of onderhandelen over een VVD-CDA-PvdA-kabinet zin heeft. Als de PvdA laat weten daar geen zin in te hebben, ligt het voor de hand dat het CDA toch aanschuift bij VVD en PVV om echt serieus te kijken naar de rechtse coalitie. De christen-democraten kunnen dan immers tegenover hun achterban zeggen dat over alle alternatieven is gepraat en dat het land toch echt geregeerd moet worden. Het is te hopen dat de zaken zo lopen. Aan een daadkrachtig rechts kabinet heeft Nederland immers meer dan aan een kleurloos middenkabinet.